लेखक : विक्रम किर्तीकर , मानसोपचारतज्ञ , M Power
भाषांतर : सुधीर ससाणे १२ जानेवारी २०१९
आपण ज्या वेगवान जगात राहत आहोत त्या मध्ये आपले मन सतत व्यापलेलं नसणं याची शक्यता फारच कमी आहे. परिपूर्ण आरोग्य म्हणजे केवळ शारीरिक आरोग्य नसून त्यात मानसिक आरोग्याचा हि समावेश होतो.
शारीरिक आरोग्य राखण्या साठी जश्या आपण वेग वेगळ्या सवयी विकसित करतो , उदा. खेळ खेळणे, व्यायाम करणे. त्या प्रमाणे मानसिक आरोग्य राखण्यासाठी देखील काही सवयी विकसित कराव्या लागतात.
चला आपण खालील ३ छोटे बदल बघुयात जे आपले मानसिक आरोग्य बळकट करण्यास मदत करतील.
१. वर्तमानात जगा .
सर्वसाधारणपणे तुम्हाला असे जाणवेल कि तुमचे विचार हे भूतकाळातील घडून गेलेल्या घटना किंवा भविष्यकाळाबद्दल ची चिंता यात भरकटलेले असतात.भूतकाळाचा किंवा भविष्यकाळाचा विचार करत बसल्याने आपल्याला काहीच मदत होत नाही. वस्तुस्तिथी हीच आहे कि आपल्या कडे भूतकाळात जाऊन येऊन तो बदलण्यासाथीचे रिवाइंड बटण नाही आणि भविष्यात जे घडणार आहे जेव्हा घडणार आहे ते तेव्हा घडणारच आहे.
या दोन्ही गोष्टींबद्दल आपण फारसे काही करू शकत नाही परंतु ज्या वर्तमानात आपण जगात आहोत त्या बद्दल आपण नक्कीच काहीतरी करू शकतो. किंबहुना वर्तमानात असलेल्या बऱ्याच गोष्टी आपल्या नियंत्रणात आहेत. वास्तविक पाहता आपण वर्तमानात काय करतो याचा परिणाम आपल्या भविष्यावर होऊ शकतो.
आपण भूतकाळ आणि भविष्यकाळाच्या चिंतेत भरकटल्याने, आपण एक वस्तुस्थिती विसरतो कि वर्तमानात काय आहे याचा विचार केल्याने आपल्याला शांत वाटू शकतं आणि जास्त शक्तिशाली वाटू शकतं कारण आपण वर्तमानातील घटना आपल्या प्रभावाने नियंत्रित करू शकतो किंवा /आणि बदल करू शकतो. पर्यायाने आपले मानसिक आरोग्य सुद्रुढ होण्यास मदत होते.
२. एखाद्या परिस्थितीत आपण करू शकत असलेल्या गोष्टींबद्दल जागरूक असणे.
आपल्याला सामोरे जावे लागणाऱ्या प्रत्येक परिस्थितीत मध्ये काही गोष्टी आपल्या नियंत्रणाच्या बाहेर असतात तर काही नक्कीच आपल्या नियंत्रणात असतात.
जरी आपण आपल्या नियंत्रणाबाहेर असलेल्या गोष्टींचा पाठपुरावा करण्याचा प्रयत्न केला तरी त्या आपल्याला कुठेही पुढे घेऊन जाणार नाही परंतु त्याचा आपल्याला त्रास मात्र फार होऊ शकतो. उदाहरणार्थ जेव्हा लोक आपल्या इच्छेप्रमाणे वागत नाहीत तेव्हा आपल्याला त्यांचा राग येऊ शकतो.
दुसऱ्याने कसे वागावे हे आपल्या नियंत्रणाबाहेरचं आहे याची जर आपण स्वतःला आठवण करून देऊ शकलो तर होणार त्रागा नक्कीच कमी होईल.
जेव्हा आपल्याला याची जाणीव असते तेव्हा आपण आपल्या नियंत्रणातल्या गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करू शकतो. आणि सद्यपरिस्थितीतल्या त्याच गोष्टी करू शकतो ज्याने आपल्याला कमीतकमी, आपण प्रयत्नांची पराकाष्ठा केल्याचं समाधान मिळायला मदत होईल.
३. स्वतःला वेळ द्या.
साधी चित्रकला सुद्धा आपल्याला, आपण आपल्या सोबत घालवण्याचा महत्वाचा वेळ देऊ शकते. हा थोडासा स्वतःसाठी दिला जाणारा वेळ आपल्याला थोडीशी उसंत देतो ज्याने आपण थोडे सावरू शकतो आणि मग आपण आपल्या दिवसाला सुरुवात करू शकतो.
या तीन छोट्या बदलांनी आपल्याला आपलं मानसिक आरोग्य सातत्याने बळकट ठेवता येऊ शकतं. तरीदेखील गरज पडल्यास आपण मानसोपचारतज्ञाची मदत घेऊ शकतो.
No comments:
Post a Comment